تاریخ ملوان
باشگاه فرهنگی ورزشی ملوان نیروی دریایی بندر انزلی در سال ۱۳۴۸ و فقط در رشته فوتبال، با حمایت ناوبان کریم رستگاری راد (رییس وقت تربیت بدنی نیروی دریایی انزلی) و با مربیگری آقای بهمن صالح نیا که بازیکن تیم ملوان نیز بود، تاسیس گردید. صالح نیا که معلم ورزش مدارس انزلی بود تیم را با جمعی از شاگردان خود تشکیل داد. ملوان که کار خود را از مسابقات دانش آموزی کشور و مسابقات استانی شروع کرده بود طی مدت کوتاهی پا به عرصه لیگ دسته اول کشور گذاشت و از همان ابتدا با ارائه بازیهای زیبا و کسب نتایج شایسته، توجه همگان را به خود جلب نمود. ملوان از سال ۵۲ به بعد در تمام ادوار لیگ ایران حاضر بود و تنها در سال ۷۵ بود که برای اولین بار در مسابقات لیگ فوتبال سقوط را تجربه کرد. ملوان در سال ۷۸ برای دومین بار سقوط کرد. آنها برای سومین بار در سال ۸۱ به دسته اول سقوط کردند. با اینحال یک کارنامه مثبت برای همیشه از ملوان در تاریخ فوتبال ایران ثبت شده‌است، ملوان تا سال ۸۰ بهترین تیم شهرستانی تاریخ لیگ ایران بوده‌است. گرچه بعد از آن سپاهان و فولاد، ملوان را به پله سوم سکوی افتخار شهرستانیها بردند اما هنوز ملوان با کسب سه عنوان قهرمانی در جام حذفی کشور و چهار نایب قهرمانی، دو مرتبه حضور در بازیهای آسیایی و کسب عناوین متعدد بهترین شهرستانی در لیگ ایران و در جام تخت جمشید صاحب رکوردی قابل توجه در تاریخ فوتبال کشور است.
مالکیت
  • باشگاه ملوان در سال ۱۳۹۱ خورشیدی به بخش خصوصی و به یکی از سرمایه داران و مدیران ورزشی ایران بنامحسین هدایتی دولابی واگذار گردید که هم اکنون مالک ۷۰ درصد از سهام باشگاه ملوان بندر انزلی است. وی تعیین کننده هیات مدیره باشگاه ملوان است و کلیه هزینه های این باشگاه ریشه دار را تامین میکند.
  • نیروی دریایی نیز که طی سالهای گذشته فعالیت ملوان، تنها مالک باشگاه ملوان بود در حال حاضر با حفظ ۳۰ درصد سهام کماکان برخی خدماتی را به این باشگاه ورزشی ارائه میکند. فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران امیر دریادار حبیب الله سیاری در این خصوص گفت: ۷۰ درصد از سهام باشگاه ملوان بندرانزلی هدیه نیروی دریایی ارتش به مردم انزلی بوده و مسئولان این شهر درباره واگذاری و فروش آن تصمیم گیرنده هستند. وی اعلام کرد: به دلیل این علاقه ۳۰ درصد سهام باشگاه ملوان توسط نیروی دریایی ارتش ج.ا.ا حفظ شده است، تا کماکان کمک های نیروی دریایی به این تیم با سابقه و ریشه دار کشورمان ادامه داشته باشد.
اسپانسر
بانک حکمت ایرانیان از تاریخ ۲۲ دیماه ۹۱ طی مراسمی اسپانسر جدید ملوان معرفی شد و از این پس عنوان و نماد بانک حکمت ایرانیان بر روی پیراهن باشگاه ملوان درج خواهد گردید.
سایر فعالیتهای باشگاه
در حال حاضر ملوان علاوه بر تیم فوتبال بزرگسالان دارای تیمهای فوتبال نونهالان مدرسه فوتبال، نوجوانان، جوانان، امید و تیمهای قایقرانی، بسکتبال و بوکس برای مردان و نیز قایقرانی و فوتسال و فوتبال برای بانوان می‌باشد. بطوری که بیش از ۶۰۰ جوان در بندر انزلی زیر پوشش این باشگاه فعالیت می‌کنند.
قدمت فوتبال انزلی
به گفته تاریخ شناسان شهر ساحلی بندر انزلی جزو اولین شهرهایی بوده‌است که به این ورزش روی آورده‌است. قدمت رقابتهای فوتبال در بندر انزلی به قبل از آغاز جنگ جهانی اول باز می‌گردد. تاریخ شروع فوتبال در ایران، به حدود یک قرن پیش باز می‌گردد یعنی زمانیکه یک گروه انگلیسی برای اکتشاف نفت در جنوب ایران عازم کشورمان شد. پس از حفر اولین چاه نفت در” مسجد سلیمان” به سال ۱۹۰۸، فوتبال به شکل جدی در این شهر دنبال گردید. چندی بعد همین اتفاق در” بوشهر” افتاد. شهروندان انگلیسی در اوقات فراغت با هیجان رودروی تیم‌های محلی کشورمان می‌ایستادند والبته این رقابت‌ها بیشتر حالت تفریحی داشت. فوتبال به تدریج درشهرهای دیگر ایران ازجمله بندرانزلی و بندرعباس در یک زمان حساس و تعیین کننده مطرح شد. قبل از شروع جنگ جهانی اول(۱۹۱۴) فوتبال در مدرسه آلمانی‌ها بازی می‌شد، اما بعد از خاتمه جنگ، کالج آمریکایی‌ها در تهران پیگیراین ورزش شد. همچنین مسابقاتی بین اعضای سفارتخانه‌های اروپایی درایران پایه ریزی و دنبال گردید. گسترش منظم فوتبال درادامه، مرزهای شهرهایی چون آبادان و مشهد را نیز در نوردید و جوانان بیشتری را به سوی این رشته ورزشی جلب کرد. باشگاه گیو بندر انزلی سومین باشگاه ورزشی در ایران است که در رشته هایی نظیر فوتبال، بوکس، والیبال و بسکتبال و… فعالیت خود را از سال ۱۳۱۹ آغاز کرده است. که توسط پهلوان عزیز وکیل منفرد قهرمان اولین دو ماراتن ایران تاسیس گریده است.
تصاویر باشگاه ملوان
عکسهای قهرمانی
  • قهرمان جام حذفی

تصاویر قدیمی ار ملوان
  • جلد مجله دنیای ورزش

  • ملوان بندر انزلی سال ۴۹

بازیکنان قدیمی ملوان
  • عزیز اسپندار و غفور جهانی

  • سیروس قایقران

  • غفور جهانی

ملوان در فرهنگ عامه
در کمتر شهری از ایران فوتبال اینچنین با زندگی روزمره و کار مردم عجین است. کوچه پس کوچه‌ها، زمین‌های خاکی سواحل خیس و ماسه‌ای دریای کاسپی در شهر ساحلی بندر انزلی مهد پرورش بازیکنان بزرگی به فوتبال کشور بوده‌است. از کاپیتان اسبق تیم ملی مرد اخلاق فوتبال ایران مرحوم سیروس قایقران ، تا غفور جهانی ملقب به شیر گیلان که با گل تاریخی خود برای اولین بار تیم ملی فوتبال ایران را همانند نامش جهانی کرد تا آرژانتین ۱۹۷۸ اولین حضور ایران در بازیهای جام جهانی فوتبال باشد و تا بازیکنان بزرگی که به خاطر تعصب به پیراهن تیم شهرشان هرگز حاضر به پوشیدن پیراهنهای سرخابی نشدند. در انزلی تعصب به پیراهن هنوز حرف اول را می‌زند . ملوان نماد شهر انزلیست و ضربان قلب انزلی چی‌ها با بازیهای ملوان تنظیم می‌شود. کافیست در بندر انزلی دقایقی قدم بزنید همه جا نام و نشانه‌ای از ملوان و قایقران و فوتبال خواهید یافت. در اسامی مغازه‌ها در دیوار نوشته‌ها و حتی روی دیوارهای قهوه خانه‌ها.
هواداران ملوان

خرداد ۱۳۹۰ بین دونیمه مسابقات جام حذفی ۹۰-۱۳۸۹ بین دو تیم ملوان & استقلال

ملوان یکی از پر افتخارترین و محبوب ترین تیم‌های فوتبال ایران محسوب می‌گردد. هواداران پرشور ملوان حتی در بازیهای خارج از خانه نیز تیم محبوبشان را تنها نمی‌گذارند. فوتبال در شهر انزلی ریشه دوانده‌است و هواداران انزلی به خوبی فوتبال را می‌فهمند و به خوبی بازیهای تیم را آنالیز می‌کنند. شور و حال فوتبالی حاکم بر شهر انزلی بر عملکرد بازیکنان ملوان تاثیر زیادی دارد.
زمین تمرین ملوان
تمرینات ملوان بیشتر در زمین شهید نامجو در حسن رود انزلی برگزار می‌گردد.
افتخارات و سابقه
  • ۱۳۴۸: تاسیس باشگاه
  • ۱۳۵۱: ورود به لیگ دسته اول ایران (جام تخت جمشید)
  • ۱۳۵۲: بهترین تیم شهرستانی ایران در جام تخت جمشید با کسب مقام پنجم، مقام دوم در جام عمران منطقه‌ای پاکستان
  • ۱۳۵۳: مقام ششم در جام تخت جمشید، آقای گلی عزیز اسپندار با ۱۰ گل زده
  • ۱۳۵۴: مقام هفتم در جام تخت جمشید
  • ۱۳۵۵: بهترین تیم شهرستانی ایران در جام تخت جمشید (مقام هفتم)، قهرمان اولین دوره جام حذفی ایران با پیروزی ۴ بر یک مقابل تراکتورسازی تبریز
  • ۱۳۵۶: بهترین تیم شهرستانی ایران در جام تخت جمشید با کسب مقام سوم، آقای گلی عزیز اسپندار با ۱۶ گل زده
  • ۱۳۵۷: مقام ششم در جام تخت جمشید
  • ۱۳۶۰: مقام سوم در جام وحدت با شرکت تیمهای سوریه، الجزایر، استقلال، پیروزی و امیدهای ارتش ایران
  • ۱۳۶۵: قهرمان جام حذفی با غلبه ۲ بر ۱ بر تیم خیبر خرم آباد – قهرمان گروه مقدماتی جام باشگاههای آسیا در سریلانکا (سال ۱۹۸۷ میلادی)
در دور مقدماتی این مسابقات در سریلانکا، تیم ملوان در طی ۳ مسابقه با زدن ۲۱ گل و دریافت تنها یک گل به مقام اول گروه رسید اما متأسفانه پیگیری دور بعدی مسابقات با توجه به مسایل بین‌المللی ممکن نشد. ملوان ۷ – بانک پاکستان ۰ (قایقران ۳ گل، محمدیان، احمدزاده، اسپندار، قنبرنژاد) ملوان ۱ – ساندرز سیلان ۱ (قایقران) ملوان ۱۲ – مالدیو ۰ (قایقران ۴ گل – احمدزاده ۳ گل – اسپندار ۲ گل – محمدیان – دلخوش – قنبرنژاد)
  • ۱۳۶۶: نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۱ بر ۰ در تک بازی انجام شده در تهران در مقابل تیم پرسپولیس
  • ۱۳۶۷: نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۵ بر ۳ در دو بازی رفت (پیروزی ۳ بر ۱) و برگشت (شکست ۴ بر ۰) در مقابل شاهین اهواز
  • ۱۳۶۸: بهترین تیم شهرستانی ایران با کسب مقام سوم در لیگ، آقای گلی محمد احمدزاده با ۱۶ گل زده
  • ۱۳۶۹: قهرمان جام حذفی با پیروزی ۶ بر ۵ در مقابل استقلال تهران در تک بازی انجام شده در تهران ” حذف از مسابقات آسیایی (۱۹۹۲) با دو تساوی ۱-۱ و ۰-۰ در مقابل الرمثه اردن “
  • ۱۳۷۰: مقام چهارم لیگ، نایب قهرمان جام حذفی با شکست ۲ بر ۱ مقابل پرسپولیس در تک بازی انجام شده در تهران
  • ۱۳۷۱: مقام چهاردهم لیگ
  • ۱۳۷۲: مقام سیزدهم لیگ
  • ۱۳۷۳: مقام هفتم لیگ
  • ۱۳۷۴: مقام دوازدهم لیگ
  • ۱۳۷۵: مقام چهاردهم لیگ و سقوط به دسته دوم
  • ۱۳۷۶: قهرمان دسته دوم و صعود به لیگ
  • ۱۳۷۷: مقام سیزدهم لیگ
  • ۱۳۷۸: سقوط به دسته دوم
  • ۱۳۷۹: مقام دهم لیگ حرفه‌ای
  • ۱۳۸۰: مقام دوازدهم لیگ حرفه‌ای
  • فصل ۸۱ الی ۸۲ لیگ حرفه‌ای: مقام چهاردهم و سقوط به دسته اول
  • فصل ۸۲ الی ۸۳: نایب قهرمان دسته اول و صعود به لیگ حرفه‌ای، نماینده ایران در مسابقات المپیک آسیاو آفریقا
  • فصل ۸۳ الی ۸۴: مقام هفتم لیگ و کسب عنوان پدیده لیگ حرفه‌ای
  • فصل ۸۴ الی ۸۵: مقام یازدهم لیگ حرفه‌ای
  • فصل ۸۵ الی ۸۶: حضور در لیگ حرفه‌ای
  • فصل ۸۶ الی ۸۷: مقام شانزدهم لیگ حرفه‌ای
  • فصل ۸۸ الی ۸۹: مقام دوازدهم لیگ حرفه‌ای
  • فصل ۸۹ الی ۹۰: مقام هشتم لیگ حرفه‌ای و نائب قهرمانی جام حذفی
  • فصل 90الی 91: مقام پانزدهم لیگ حرفه ای
  • فصل 91الی 92: مقام سینزدهم لیگ حرفه ای
سایر افتخارات و رکوردهای ملوان
مربیان ملوان
  • باشگاه ملوان با توجه به قدمت خود صاحب یک رکورد جهانی است. این باشگاه از بدو تاسیس تا به امروز تنها ۴ سرمربی را بالای سر خود داشته‌است که هر ۴ سرمربی سابقهٔ بازی با پیراهن ملوان را نیز در کارنامه دارند و همه آنها از اهالی بندر انزلی هستند. [۱۸]
شهرآورد بندر انزلی
  • بندر انزلی تنها شهری در فوتبال ایران است که مرکز استان نیست و در زمانی صاحب دو نماینده در سطح اول فوتبال کشور شده‌است. استقلال بندرانزلی در سال ۶۶ توسط چند تن از بازیکنان معروف تیم ملوان مثل غفور جهانی، سیروس قایقران، رضا ویشگاهی و محمود پیشگاه هادیان با چند ستاره جوان مثل بهروز پرورش خواه و سیف ا… نجار محله، تشکیل گردید.
استقلال بندر انزلی بعدها با بازگشت چند ستاره‌اش به تیم ملوان مواجه شد اما قدرتنمایی اش با غفور جهانی را به عنوان سرمربی ادامه داد. آنها در سال ۶۸ در لیگ باشگاهی قدس حضور یافتند. بندر انزلی اولین شهر غیر مرکز استان است که صاحب شهرآوردی بود با دو تیم ملوان و استقلال انزلی.[۱۹]
گل نخوردن
  • سید علی حسنی صفت دروازه بان جوان ملوان بندر انزلی در دقیقه ۳۷ بازی با نفت آبادان در ورزشگاه تختی آبادان دروازه‌اش باز شد. اما با ثبت رکورد ۶۶۸ دقیقه‌ای و با توجه به اینکه رکوردش از ۶۶۰ دقیقه گذشت نامش در بین دروازه بانان برتر رکورددار جهان قرار گرفت. در پایان این دیدار که در تاریخ جمعه ۱۴ بهمن ۱۳۹۰ از هفته بیست و چهارم لیگ برتر فوتبال ایران در جریان بود تیم ملوان ۲ بر ۱ تیم میزبان را مغلوب ساخت.[۲۰]
مدیر عاملان باشگاه ملوان بندر انزلی
  • ناخدا کریم رستگار
  • ناخدا آریافر
  • کاظم مه خزری
  • ناخدا وثوق
  • ناخدا صیاد چپری
  • مهندس داوود رسایی
  • ناخدا سیروس صداقت کیش
  • میرمحمود عظیمی
  • ناخدا مقصود نیک پیام
  • ناخدا یکم رشید سازمند: از سال ۱۳۶۶ الی ۱۳۷۲ و نیز از ۱۳۷۵ الی ۱۳۷۶ سرپرست تیم فوتبال بزرگسال و عضو هیات مدیره – از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵ مدیر عامل باشگاه و عضو هیات مدیره[۲۱]
  • بهمن صالح نیا
  • صادق درودگر
بازیکنان
آنچه در ادامه نوشتار مشاهده میکنید لیست بازیکنان ملوان در فصل جاری میباشد:
بازیکنان کنونی
مطابق با آیین نامه نقل و انتقالات لیگ برتر در فصل ۹۲-۱۳۹۱، باشگاه‌های لیگ برتری مجاز به استفاده از ۲۱ بازیکن بزرگسال، ۶ بازیکن زیر ۲۳ سال، ۵ بازیکن زیر ۲۱ سال و ۳ بازیکن زیر ۱۹ سال می‌باشند. در این میان هر تیم می‌تواند از ۴ بازیکن خارجی، شامل حداقل یک بازیکن آسیایی، استفاده کند.[۲۲]
شماره
نقش
بازیکن
۱
پرچم ایران
دروازه‌بان
آرمین رحیم زاده
۲
پرچم ایران
هافبک
محمدامین حاج‌محمدی
۴
پرچم ایران
مدافع
بابک پورغلامی
۵
پرچم ایران
هافبک
سیامک کوروشی
۶
پرچم ایران
مدافع
احمد آهی
۷
پرچم ایران
هافبک
غلامحسین بادامکی
۸
پرچم ایران
هافبک
پژمان نوری (Captain sports.svg)
۹
پرچم ایران
هافبک
مازیار زارع
۱۰
پرچم ایران
مهاجم
سید جلال رافخایی
۱۱
پرچم ایران
مهاجم
محمد حیدری
۱۳
پرچم ایران
دفاع چپ
جواد شیرزاد
۱۴
پرچم ایران
مهاجم
عزیز معبودی
۱۵
پرچم ایران
مدافع
سعید سالارزاده
۱۶
پرچم ایران
دفاع چپ
علی‌رضا رمضانی
۱۷
پرچم ایران
هافبک
سهیل رحمانی
۱۸
پرچم ایران
مهاجم
محمد نزهتی
شماره
نقش
بازیکن
۱۹
پرچم ایران
هافبک
مهران جعفری
۲۰
پرچم ایران
هافبک
هادی عزیزی
۲۲
پرچم مولداوی
دروازه‌بان
سرگی پشنکو
۲۶
پرچم ایران
مهاجم
محمد هادی(حسام)یعقوبی
۲۷
پرچم ایران
مهاجم
آرمان رمضانی
۲۸
پرچم ایران
مهاجم
محمد جعفری
۲۹
پرچم ایران
مهاجم
شاهین ثاقبی
۳۰
پرچم ایران
هافبک
سهیل اصغرزاده
۳۲
پرچم ایران
هافبک
نیما دلاوری
۳۳
پرچم ایران
مدافع
مهدی رحیم‌زاده
۳۴
پرچم ایران
مهاجم
شایان کارگر
۳۷
پرچم ایران
مهاجم
صادق محرمی
۳۸
پرچم ایران
مهاجم
سعید عزت اللهی
۴۰
پرچم ایران
هافبک
سعید یوسف‌زاده
۴۴
پرچم ایران
دروازه‌بان
ایمان صادقی
۱۲
پرچم ایران
مهاجم
مهرداد اولادی{{بازیکن|شماره= ۲|ملیت=ایران|نقش=دفاع راست|نام=سید محمد حسینی|
بازیکنان خارجی
ملوان یکی از معدود باشگاه‌های فوتبال ایران بود که از بازیکن خارجی استفاده نمی‌کرد، اما در آغاز فصل ۸۸-۸۷ ۳ بازیکن خارجی به ملوان پیوستند.[۲۳][۲۴] نخستین بازیکنان خارجی که برای ملوان بازی کردند تومیسلاو استانیچ و آلن باسیچ بودند که در روز ۱۴ مرداد ۱۳۸۷، هفته اول فصل ۸۸-۸۷ برابر راه آهن ۹۰ دقیقه بازی کردند.[۲۵]
آمار
  • به روز رسانی: ۴ دی ۱۳۸۷ (پایان هفته نوزدهم)
#
نام
کشور
پست
دوران بازی
بازی
گل

۱

 

تومیسلاو استانیچ
پرچم بوسنی و هرزگوین بوسنی و هرزگووین
مهاجم

۱۳۸۷-اکنون

 

۱۳

 

۰

 

۲

 

آلن باسیچ
پرچم بوسنی و هرزگوین بوسنی و هرزگووین
هافبک

۱۳۸۷-اکنون

 

۱۹

 

۰

 

۳

 

فلیپ آلوز دسوزا
پرچم برزیل برزیل
هافبک

۱۳۸۷-اکنون

 

۱۸

 

۰

 

بازیکنان برجسته
  • پرچم ایران سیروس قایقران
  • پرچم ایران غفور جهانی
  • پرچم ایران محمد احمدزاده
  • پرچم ایران عزیز اسپندار
  • پرچم ایران فرهاد پورغلامی
  • پرچم ایران پایان رافت
  • پرچم ایران اکبر میثاقیان
  • پرچم ایران عارف محمدوند
  • پرچم ایران پژمان نوری
  • پرچم ایران مازیار زارع
  • پرچم ایران حسن اشجاری
  • پرچم ایران هادی تامینی
  • پرچم ایران سید جلال حسینی
  • پرچم ایران سید جلال رافخایی
مربیان
کادر فنی کنونی
  • پرچم ایران محمد احمدزاده = سرمربی
  • پرچم ایران محمد حبیبی = دستیار اول
  • پرچم ایران حسین غلامی = سرپرست
  • پرچم ایران غفور جهانی = مشاور فنی
  • پرچم ایران فریدون مولایی = پزشک
  • پرچم ایران علی پور طهماسبی = پزشک
  • پرچم ایران اصغر شیر پور = مربی
  • پرچم ایران محمود پیشگاه هادیان = مربی
  • پرچم ایران مارتیروس خاچاطوریان = مربی
مربیان پیشین
نام
دوران
مربیگری
پرچم ایران Flag of Iran بهمن صالح‌نیا
۱۳۷۶-۱۳۴۷
پرچم ایران نصرت ایراندوست
۱۳۷۹-۱۳۷۶
پرچم ایران محمد احمدزاده
۱۳۸۱-۱۳۷۹
پرچم ایران بهمن صالح‌نیا
۱۳۸۳-۱۳۸۱
پرچم ایران منوچهر درجزی
۱۳۸۳-۱۳۸۱
پرچم ایران نصرت ایراندوست
۱۳۸۵-۱۳۸۳
پرچم ایران منوچهر درجزی
۱۳۸۵-۱۳۸۳
پرچم ایران محمد احمدزاده
۱۳۸۵-۱۳۸۹[۲۶]
پرچم ایران فرهاد پورغلامی
۱۳۸۹[۲۶]-۱۳۹۱[۲۷]
پرچم ایران محمد احمدزاده
۱۳۹۱[۲۷]
قهرمانی ها
پیشین:
جام حذفی
۱۳۵۵
نخستین قهرمانی
پسین:
تاج
پیشین:
برگزار نشد
جام حذفی
۱۳۶۵
دومین قهرمانی
پسین:
پرسپولیس
پیشین:
شاهین اهواز
جام حذفی
۱۳۶۹
سومین قهرمانی
پسین:
پرسپولیس